30’larımdan Sonra Öğrendiğim Gerçekler: İlişkiler ve Aynalar

Birkaç gün önce kendime bir fincan kakao koyup koltuğuma oturduğumda, zihnimden reflex olarak şu cümle geçti: "Bu haftayı ne kadar verimsiz geçirdim..."Sonra durdum. Kendi içimdeki o yargıçla göz göze geldim ve dedim ki: "Bir dakika, ne haksızlık ama!"Çünkü bu hafta ben içerik üretmemiş ya da masamın başında saatler harcamamış olabilirdim ama hayatımın belki de en ağır, en dönüştürücü içsel mesaisini harcamıştım. Kendi "canavarlarımdan" biriyle, yani psikolojideki karşılığıyla gölgemle yüzleşmiş, onu karşıma alıp misafir etmiştim. Ve inanın bana, kendi gölgenizle aynı masaya oturabilmek,yapabileceğiniz en verimli işçiliktir.Bugün cebimdekileri çıkarmak istiyorum. 30'lu yaşların sonlarındaki demlenme haliyle; ilişkiler, zamanlama, niyetler ve kendimize verdiğimiz şefkat üzerine konuşalım.

1. Kaçıngan Döngüler ve İlişki Dinamikleri

20'li yaşlarım uzun süreli, yerleşik ilişkilerle geçti. 30'larıma geldiğimde ise hayatın ritmi, pandeminin getirdiği izolasyon ve değişen dünya dinamikleriyle birlikte kendimi uzun yıllar yalnız bir süreçte buldum. Hatta bir dönem "asla kullanmam" dediğim date uygulamalarına şans verirken buldum kendimi.Fakat bu süreçte bir şey dikkatimi çekti: Niyetim hep uzun soluklu bir bağ kurmak olsa da karşıma hep benzer profiller,daha yüzeysel beklentileri olan ya da "kaçıngan" (avoidant) yapıda insanlar çıkıyordu. İsimler, yüzler değişiyor ama senaryo değişmiyordu.Psikolojide şahane bir kural vardır: "Nereye gidersen git, kendinden kaçamazsın."İlişki uzmanlarının ve şematerapinin de vurguladığı gibi; hayatımıza sürekli benzer insan tiplerini çekiyorsak, orada karşı tarafın profilinden ziyade bizim görmeyi reddettiğimiz bir tarafımız vardır. Karşımdaki kaçıngan ise, "Benim içimde kaçan yer neresi?" sorusuyla yüzleşmem gerekiyordu. Çünkü sadece ikili ilişkilerde değil; işte, arkadaşlıkta, hayatın her alanında aynı aynalar önümüze gelir. Hayat, biz dersi öğrenene kadar aynı soruyu farklı kişilerle sormaya devam eder.

2. "İyileşip Sevmiyoruz, Severken İyileşiyoruz"

Bunu fark ettiğim, kendi içimde daha tatlı, daha akışta ve teslimiyette olduğum bir dönemde —tam da o niyet baskısını serbest bıraktığım anda— Eylül sonu gibi hayatıma sürpriz bir ilişki girdi. Gerçekten niyetlerimle çok paralel, huzurlu bir yolculuk başladı.Geçtiğimiz günlerde bir videoda duymuştum: "İyileştikten sonra sevmiyoruz; severken iyileşiyoruz." Ne kadar doğru...İlişki, iki mükemmel insanın bir araya gelip masal yaşaması değildir. İlişki, iki insanın gölgelerinin, yaralarının ve savunma mekanizmalarının karşı karşıya gelmesidir. Şili'li terapist Claudio Naranjo’nun dediği gibi; partnerimiz bizim en keskin aynamızdır.Geçtiğimiz hafta tam da böyle oldu. Kendimden "çok razı" olduğum, ilişkideki en iyi versiyonumda olduğumu düşündüğüm bir anda partnerim bana öyle bir ayna tuttu ki, adeta yumruk yemiş gibi oldum. Yüzleştiğim şey şuydu:Haklı çıkma arzusu ve savunma mekanizmam.Övgüyü, tatlılığı, "iyi insan" olmayı kabul etmek çok kolay. Ama karşı taraf size "Sen haksız olduğunda bile bunu kabul etmekte zorlanıyorsun, 'tamam' deyip geçemiyorsun" dediğinde, o olumsuz versiyonu kabul etmek hiç kolay değil. Göğsümde koca bir taşla günlerce oturdum.Fakat ilişkinin şifası şurada başlıyor: Geçilmeye gönüllü olmak.Gottman Enstitüsü'nün ilişki araştırmalarında sıkça bahsettiği bir kavram vardır: Güvenli Bağlanma ve Tamir (Repair) Becerisi. Çatışma olmaması değil, çatışma anında kendimizi savunmayı bırakıp "Senin canını acıtan yerimi görmeye gönüllüyüm" diyebilmektir ilişkiyi iyileştiren. O gölgeyi aldım, misafir ettim. Bedenimdeki o ağırlığı hissettim,hırpalamadan kendi elimden tuttum. Ve evet; biz severken, çatışırken ve o çatışmanın içinden şefkatle geçerken iyileşiyoruz.

3. Niyetlerin Tezahürü

İçinde bulunduğumuz çağ, her şeyin "hemen, şimdi" olmasını isteyen sabırsız bir çağ. Niyet ediyoruz ve istiyoruz ki bir hafta sonra, bilemedin bir ay sonra gerçekleşsin.Yıllardır şamanik şifa alanında hem kendi üzerimde çalışıyorum hem alan tutuyorum. Ve astrolojik öngörülere ya da geçmiş niyetlerime baktığımda bir şeyi çok net gördüm: Her niyetin kendi organik bir büyüme süreci var.Bazen 2-3 yıl önce ettiğiniz bir dua, açtığınız bir çember ya da ektiğiniz bir tohum, siz onun varlığını bile unuttuğunuzda,tam da ona en hazır olduğunuz anda filizleniyor. Hayat, bizim ego tabanlı takvimimize göre değil; bizim o niyeti taşıyabilecek olgunluğa eriştiğimiz zaman dilimine göre işliyor.Sakin kalabilmek, zamanın ritmine güvenebilmek ve "olmuyorsa da, oluyorsa da bir sebebi var" diyebilmek modern insanın en büyük şifası. İş hayatımızda, kariyerimizde ya da ilişkilerimizde sabırsızca "hadi hadi" dediğimiz her an aslında akışı bloke ediyoruz. Serbest bıraktığımızda ise sistem tıkır tıkır işliyor.

4. Verimlilik Yanılsaması ve Kendine Şefkat

Gelelim o kakao bardağının başına...Psikolog Kristin Neff’in Öz-Şefkat (Self-Compassion) kuramında bahsettiği çok önemli bir dinamik vardır: Kendimizi sadece "ürettiğimiz", "çalıştığımız", "başardığımız" zaman değerli görmek.Oysa bir gün koltukta oturup bir hayvanınızın başını okşamak, 15 dakika sakince kakaonuzu yudumlamak, bedeninizin fiziksel yorgunluğuna kulak verip uyumak ya da bir haftayı içsel bir gölgeyle yüzleşerek geçirmek... Bunların hiçbiri "verimsizlik" değildir.Verim görecelidir. Bolluk ve bereket görecelidir. Hayat sadece dışarıya doğru yapılan eylemlerden ibaret değil; içeriye doğru atılan sessiz adımlar da bir o kadar kıymetlidir.

Kapanış

Kırka neredeyse bir kala, şunu söyleyebilirim: Büyümek; mükemmel olmak değil, kendi çatlaklarını sevebilmektir. Aynalarıma, bana o sert ama şifalı aynayı tutan partnerime, yoluma, ilmime ve her şeyden önce zorlandığı anlarda bile kendi elini bırakmayan o tatlı versiyonuma bin teşekkür.Huzurlu sevme hali, önce kendinle barışmakla başlıyor. Kendinize şefkatle sarıldığınız, zamanın akışına güvendiğiniz bir hafta olsun.

SEVGİYLE

PB